wtorek, 14 kwietnia 2026

Numer/Issue 3-4/ 2026 (247-248) Marzec/ March - Kwiecień/ April/ 2026 mutacja/edition 1



 XXI Forum Bibliotekarzy Województwa Śląskiego w Katowicach

"Biblioteka otwarta. Ludzie, technologie, praktyki" to temat przewodni XXI Forum Bibliotekarzy Województwa Śląskiego w Katowicach, które odbyło się 20 marca 2026 r. w formie hybrydowej: stacjonarnie w Auli Regionalnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli "WOM" w Katowicach oraz zdalnie na platformie MS TEAMS Ośrodka.

Forum Bibliotekarzy Województwa Śląskiego to międzynarodowa konferencja, która promuje działania bibliotek, wymianę dobrych praktyk, integruje środowisko bibliotekarzy, zwraca uwagę na istotne funkcje biblioteki.

Tegoroczne Forum odbyło się pod honorowym patronatem: pani Aleksandry Dyli, Śląskiego Kuratora Oświaty, pana Marcina Krupy, Prezydenta Miasta Katowice oraz Rady Głównej Towarzystwa Nauczycieli Bibliotekarzy Szkół Polskich.

Patronat medialny sprawowali: "Głos Nauczycielski", "Poradnik Bibliotekarza" i "Biblioteka w Szkole".

Zgromadzonych powitała pani Anita Góral, dyrektor Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej im. Józefa Lompy w Katowicach oraz pani Iwona Kruszewska-Stoły, Wicedyrektor Regionalnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli "WOM" w Częstochowie. Gości powitała i Forum otworzyła pani Edyta Książek, członek Zarządu Głównego Związku Nauczycielstwa Polskiego i prezes Oddziału ZNP w Częstochowie. Moderację Konferencji prowadziły: pani Aldona Ferdyn, Nauczyciel-Konsultant Regionalnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli „WOM” w Katowicach i pani dr Renata Sowada, Przewodnicząca Sekcji Bibliotekarskiej przy Oddziale ZNP w Częstochowie.

Spośród Gości głos zabrali pani Jolanta Jaskółka, wiceprezes Okręgu Śląskiego ZNP w Katowicach oraz pan Jakub Rzekanowski, dyrektor Wydawnictwa "Głos Nauczycielski" i redaktor naczelny "Głosu Nauczycielskiego".

Pani Alina Grabna, członek Rady Głównej TNBSP i prezes Oddziału TNBSP w Częstochowie odczytała list pani Danuty Brzezińskiej, prezesa Towarzystwa Nauczycieli Bibliotekarzy Szkół Polskich skierowany do uczestników.

Uczestnicy międzynarodowej konferencji wysłuchali następujących referatów, które wygłosili:

- Biblioteka Karwina – technologie, aplikacje i pokolenia – pani Mgr. Markéta Kukrechtová, Dyrektor Biblioteki Regionalnej Karwina (Republika Czeska)

- Interaktywna biblioteka – miejsce spotkań, twórczości i poznawania – pani Bc. Marcela Wierzgoń, Kierownik Oddziału Literatury Polskiej Biblioteki Regionalnej Karwina (Republika Czeska) - Biblioteka w dobie analfabetyzmu funkcjonalnego. Uwarunkowania edukacyjne i kulturowe – pani dr Małgorzata Gwadera, Instytut Nauk o Kulturze, Uniwersytet Śląski w Katowicach

- Grupowy zakup dostępu do serwisu z e-bookami i audiobookami online – doświadczenia

Biblioteki Śląskiej – pan Stanisław Korfanty, Dział Instrukcyjno-Metodyczny Biblioteki Śląskiej

- CINiBA: 14 lat uniwersyteckiej biblioteki otwartej – pan Michał Tomaszek, Departament Udostępniania Zbiorów i Informacji Naukowej, Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka w Katowicach, Prezydium Rady Uczelnianej ZNP, Sekcja Obsługi Nauki Biblioteki Uniwersytetu Śląskiego

- Moc opowieści. Książki podejmujące temat relacji rodzinnych, rówieśniczych oraz życia w sieci – pani Wiesława Jędrzejczyk, Dyrektor Wydawnictwa Literatura

- Kierunki przyszłości rozwoju bibliotek pedagogicznych – pani dr Agata Arkabus, Publiczna Biblioteka Pedagogiczna RODN "WOM" w Częstochowie, Przewodnicząca Sekcji Bibliotek Pedagogicznych i Szkolnych Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich

- Tradycyjnie i nowocześnie – o wybranych formach wspomagania bibliotek szkolnych – pani dr Anna Marcol, Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. J. Lompy w Katowicach

- Biblioteka Politechniki Śląskiej w okresach zmian - współczesny kierunek – pani prof. UKE dr hab. Renata Frączek, Dyrektor Biblioteki Politechniki Śląskiej

- CINiBA – wspieramy Twój potencjał – nowe media i ich rola w kreowaniu marki biblioteki akademickiej – panie Anna Nowak-Piątek, Patrycja Patrzykowska, Zespół ds. promocji i organizacji wydarzeń,Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka w Katowicach

- Biblioteka na luzie - kultura, która przyciąga młodych – pani Karolina Basiak, Specjalistka ds. promocji, Biblioteka Publiczna im. dr. W. Biegańskiego w Częstochowie, Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich Oddział w Częstochowie

- Kultura uczestnictwa w bibliotece: rola użytkowników w kształtowaniu oferty i przestrzeni – pani dr Hanna Langer, Instytut Nauk o Kulturze, Uniwersytet Śląski w Katowicach - 

 - Diagnoza środowiska nauczycieli bibliotekarzy - wyniki badań ankietowych - pani Danuta Jeziorowska, Przewodnicząca Okręgowej Sekcji Bibliotekarskiej ZNP w Katowicach

Materiały promocyjne uczestnikom przekazali: "Głos Nauczycielski", "Biblioteka w Szkole", "Poradnik Bibliotekarza" i Wydawnictwo Literatura.

Forum zgromadziło 225 uczestników, w tym online 144. W Auli Regionalnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli "WOM" w Katowicach obecnych było 81 osób.

Organizatorzy XXI Forum Bibliotekarzy Województwa Śląskiego w Katowicach to: 

·Sekcja Bibliotekarska przy Oddziale Związku Nauczycielstwa Polskiego w Częstochowie,

·Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. J. Lompy w Katowicach, 

·Regionalny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli „WOM” w Katowicach.

Współpraca: 

·Biblioteka Regionalna Karwina (Republika Czeska), 

·Biblioteka Śląska, 

·Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka w Katowicach, 

·Instytut Nauk o Kulturze Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach,

·Oddział Towarzystwa Nauczycieli Bibliotekarzy Szkół Polskich w Częstochowie, 

·Oddział Towarzystwa Nauczycieli Bibliotekarzy Szkół Polskich w Katowicach, 

·Publiczna Biblioteka Pedagogiczna RODN „WOM” w Częstochowie, 

·Sekcja Bibliotek Pedagogicznych i Szkolnych Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich,

 ·Zarząd Okręgu Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich w Katowicach,

 ·Zarząd Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego w Częstochowie.

Uczestnicy otrzymali egzemplarze "Głosu Nauczycielskiego", "Biblioteki w Szkole" oraz katalogi Wydawnictwa Literatura, które przygotowało także rabaty na książki dla uczestników.

Relacje:

 - Instagram Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Katowicach  Instagram

- fotorelacja z Forum przygotowana została na platformie sway.com: 

XXI Forum Bibliotekarzy Województwa Śląskiego "Biblioteka otwarta. Ludzie, technologie, praktyki" w Katowicach (cloud.microsoft)

Informacje na temat Konferencji dostępne są na stronie internetowej: 

Forum Bibliotekarzy Województwa Śląskiego (vforumbibliotekarzy.blogspot.com)


"W Służbie Wolności i ... Edukacji"   

Zarząd Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego w Częstochowie  postanowił kontynuować obchody 120-lecia Zwiaazku Nauczycielstwa Polskiego także w bieżącym roku. W rocznicę imienin Marszałka Józefa Piłsudskiego 19 marca 2026 r. we współpracy z Częstochowskim Oddziałem Związku Piłsudczyków Rzeczypospolitej Polskiej i I Liceum Ogólnokształcacym im. Juliusza Słowackiego w Częstochowie przygotował Debatę Historyczną pod hasłem "W Służbie Wolności i ... Edukacji". 

Uczestnikami debaty byli: pan dr Piotr Wierzbicki, nauczyciel Zespołu Placówek Resocjalizacyjno-Socjoterapeutycznych w Krakowie, pracownik Muzeum Armii Krajowej im. gen. Emila Fildorfa "Nila" w Krakowie, współautor wystawy stałej w tej placówce, przewodniczący Komisji Historii i Promocjii Oddziału ZNP Kraków- Śródmieście  oraz  pan mjr zw. Tomasz Szczygłowski, dyrektor I Liceum Ogółnokształcącego w Częstochowie i Prezes Oddziału Związku Piłsudczyków Rzeczypospolitej Polskiej (Towarzystwo Pamięci Józefa Piłsudskiego) w Częstochowie. Moderatorem debaty był pan Jakub Rzekanowski, dyrektor Wydawnictwa "Głos nauczycielski" i redakyot naczelny "Głosu Nauczycielskiego". 

Debata miała miejsce  w Auli im. Zofii Idzikowskiej I Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego. Zgromadzonych powitali pani Edyta Książek, członek Zarządu Głównego ZNP i prezes Oddziału ZNP w Częstochowie oraz pan Tomasz Szczygłowski, dyrektor Liceum. Spośród zaproszonych gości głos zabrały: pani Jadwiga Aleksandra Rezler, wiceprezezs Zarządu Głównego ZNP, pani Aneta Mastalerz, prezes Oręgu Śląskiego ZNP oraz pani Danuta Polak, członek Komisji Historycznej Zarządu Okręgu Śląskiego ZNP. 

Uroczystość uświetniły występy artystyczne uczennic I Liceum Ogólnokształcącego z Grupy "Słowak i Muza", pod opieką pań Doroty Marlińskiej i Katarzyny Błaszczyk. 

Debata historyczna pod hasłem „W służbie wolności i… edukacji” z okazji Jubileuszu 120-lecia Związku Nauczycielstwa Polskiego : Związek Nauczycielstwa Polskiego – Oddział Częstochowa (znp.edu.pl)

Debata Historyczna „W służbie Wolności i Edukacji” – I Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego w Częstochowie (slowacki.net)



XII Parada Postaci Literackich w Częstochowie

Serdecznie zapraszamy Wychowanków Przedszkoli i Uczniów Szkół wraz z Nauczycielami i Opiekunami do udziału w XII Paradzie Postaci Literackich w Częstochowie „Lokomotywą przy wtórze ptasiego radia przez Częstochowskie Aleje” w ramach 200-lecia Połączenia Starej i Nowej Częstochowy,  w Roku Polskiego Radia i Polskich Kolei oraz z okazji Światowego Dnia Książki i Praw Autorskich

Termin:   23 kwietnia 2026r. (czwartek) w godz. 10.00 – 12.30

Miejsce:    

  • początek  g. 10.00 wymarsz: III Aleja NPM przy przejściu przy ul. Gen. J. Pułaskiego przy Hotelu Mercure   
  • Parada g. 10.20 – 12.30 Plac Biegańskiego przy Ratuszu, Muzeum Częstochowskim

 lub w razie deszczu, złej pogody – sala gimnastyczna Szkoły Podstawowej nr 53 z Oddziałami Integracyjnymi im. M. Skłodowskiej-Curie w Częstochowie przy ul. Władysława Orkana 95/109.

Zgłoszenia udziału przyjmowane są do 21 kwietnia 2026r.:

Zgłoszenia uczniów wraz z opiekunami przyjmują panie  Anna Hiller, Anna Dąbrowska (przewodnicząca Zgromadzenia) z Publicznej Biblioteki Pedagogicznej. Zgłoszenia prosimy przesyłać na mail: anna.hiller@womczest.edu.pl  lub telefonicznie 34 3606004  wew. 250.

Zgłoszenie udziału jest wyrazem akceptacji regulaminu Parady:

Regulamin XII Parady Postaci Literackich

Więcej informacji na stronie:  

Sekcja Bibliotekarska ZNP: Parada Postaci Literackich


Ograniczenie funkcjonowania bibliotek szkolnych w Częstochowie

Wydział Edukacji Urzędu Miasta Częstochowy przygotował wytyczne do arkuszy organizacyjnych częstochowskich szkół na rok 2026/2027. W przedstawionym piśmie zaproponowano:

"W projekcie arkusza należy uwzglednić rekomendacje wynikające z audytu, przede wszystkim:

- (...)

- przydział godzin biblioteki przy założeniu standardu: 1 h nauczyciela bibliotekarza na 13 uczniów". 

Zapis ten budzi sprzeciw Sekcji Bibliotekarskiej przy Oddziale ZNP w Częstochowie, w której imieniu przewodnicząca Renata Sowada, przedstawiła na posiedzeniu Zarządu Oddziału ZNP w Częstochowie w dniu 25 marca 2026 r. Stanowisko Sekcji Bibliotekarskiej : Związek Nauczycielstwa Polskiego – Oddział Częstochowa (znp.edu.pl)

Dodać należy, że nie istnieją ogólnopolskie wytyczne dotyczące wymiaru godzin pracy bibliotek szkolnych. 16 czerwca 2020 roku podczas konferencji w Zaradzie Głównym ZNP w Warszawie przedstawiono "Standardy pracy biblioteki szkolnej" wypracowane przez nauczycieli bibliotekarzy zrzeszonych w ZNP, SBP i TNBSP. Warto przypomnieć:

"Standard III

Bibliotekę szkolna prowadzą zatrudnieni w pełnym wymiarze czasu pracy, odpowiednio wykwalifikowani i umotywowani nauczyciele bibliotekarze

1. W bibliotece szkolnej zatrudnieni są nauczyciele bibliotekarze.

2. Liczba etatów nauczycieli bibliotekarzy uwzględnia:

a. godziny pracy szkoły,

b. liczbę użytkowników,

c. sposób organizacji biblioteki (liczba i rodzaj pomieszczeń),

d. stopień komputeryzacj zbiorów bibliotecznych,

e. różnorodność i specyfikę zbiorów,

f. prowadzenie szczególnych, rozwiniętych form pracy z czytelnikiem,

g. inne zadania przydzielone nauczycielowi bibliotekarzowi."

Microsoft Word - Standardy - strona tytułowa.doc - pdfMachine from Broadgun Software, http://pdfmachine.com, a great PDF writer utility! (znp.edu.pl)

Zatem sama liczba uczniów niepowinna być wyznacznikiem ilości godzin funkcjonowania biblioteki.